Leven is als leren fietsen

"Ik wil gewoon zeker weten dat het goed gaat."

Die zin hoor ik regelmatig. Van ouders die hun kinderen willen beschermen. Van partners die bang zijn dat de ander een verkeerde keuze maakt. Van mensen die alles tot in de puntjes proberen te controleren, omdat ze hopen daarmee pijn te voorkomen.

Ik begrijp dat verlangen heel goed.

Als je van iemand houdt, wil je het liefst alle kuilen in de weg alvast dichtgooien. Je wilt voorkomen dat iemand teleurgesteld raakt, verdriet krijgt of fouten maakt. Het voelt liefdevol om iemand daarvoor te behoeden.

Toch geloof ik dat het leven ons iets anders leert.

Ik moet dan altijd denken aan een kind dat leert fietsen.

Geen enkele ouder rent jarenlang met beide handen aan het zadel mee. In het begin wel. Je houdt stevig vast, rent mee en vangt ieder wiebeltje op. Je voelt bijna zelf hoe spannend het is. Je hoopt dat je kind vertrouwen krijgt en langzaam leert sturen.

En dan komt dat ene moment.

Je laat voorzichtig los.

Je weet dat er een kans bestaat dat je kind valt. Misschien schaaft het een knie. Misschien schrikt het en moet het even huilen. Als ouder voel je bijna de neiging om het zadel meteen weer vast te pakken.

Toch doe je dat meestal niet.

Want ergens weet je dat je kind juist door dat kleine stukje onzekerheid leert zijn evenwicht te vinden.

Dat beeld gebruik ik vaak in mijn praktijk.

Laatst zat er een moeder tegenover me die zich enorme zorgen maakte over haar zoon. Hij was net begonnen aan zijn eerste baan. Regelmatig belde hij haar omdat hij ergens tegenaan liep. Hij had een lastige collega, twijfelde aan zichzelf en wist soms niet goed hoe hij een gesprek met zijn leidinggevende moest voeren.

Iedere keer dacht zij mee. Ze schreef zelfs appjes voor hem die hij kon versturen. Soms wilde ze het liefst zelf zijn werkgever bellen om uit te leggen hoe gevoelig haar zoon was.

Ze deed dat allemaal vanuit liefde.

Tijdens ons gesprek vroeg ik haar hoe haar zoon ooit zou ontdekken dat hij moeilijke gesprekken zelf aankon als zij steeds degene bleef die de woorden bedacht.

Ze werd stil.

"Daar heb ik eigenlijk nooit zo over nagedacht," zei ze.

Ze wilde haar zoon beschermen tegen teleurstelling. Ondertussen nam ze ook de kans weg waarop hij kon ervaren dat hij sterker was dan hij zelf dacht.

Een paar maanden later kwam ze terug.

Ze glimlachte.

Ze vertelde dat haar zoon zelf een gesprek had gevoerd met zijn leidinggevende. Hij vond het doodeng, had er dagen tegenop gezien en was ontzettend zenuwachtig geweest.

"Maar mam," had hij daarna gezegd, "het viel eigenlijk best mee."

Dat ene gesprek had hem meer zelfvertrouwen gegeven dan alle adviezen die zijn moeder hem ooit had kunnen geven.

Ik zie hetzelfde regelmatig terug bij volwassenen.

Er kwam eens een vrouw bij mij die na een scheiding al jaren bang was om opnieuw een relatie aan te gaan. Ze had zichzelf beloofd dat ze nooit meer zoveel verdriet wilde voelen. Iedere keer wanneer iemand te dichtbij kwam, trok ze zich terug.

Dat voelde veilig.

Totdat ze verliefd werd.

Ze vertelde dat ze voortdurend twijfelde. Ze wilde zeker weten dat deze man haar nooit zou verlaten. Ze analyseerde ieder berichtje, iedere blik en iedere stilte. Ze zocht naar garanties voordat ze haar hart opnieuw durfde open te stellen.

Tijdens een sessie zei ik tegen haar: "Volgens mij probeer jij te leren fietsen zonder ooit los te laten."

Ze keek me vragend aan.

Ik legde uit dat liefde altijd een stukje onzekerheid met zich meebrengt. Net als fietsen. Er bestaat een kans dat je valt. Er bestaat een kans dat je verdriet krijgt. Maar er bestaat ook een kans dat je een prachtige relatie opbouwt.

Wanneer je alleen probeert te voorkomen dat je valt, leer je nooit hoe het voelt om echt te fietsen.

Die woorden bleven bij haar hangen.

Een aantal maanden later vertelde ze dat ze bewust had gekozen om de controle wat meer los te laten. Niet omdat alle angst verdwenen was, maar omdat ze zich realiseerde dat liefde nooit honderd procent zekerheid kan bieden.

Ze leerde vertrouwen.

Niet zozeer op de ander.

Maar op zichzelf.

Op het feit dat ze een eventuele val ook weer zou kunnen opstaan.

Ik denk dat daar een belangrijk verschil zit.

Veel mensen proberen het leven zo in te richten dat ze nooit meer gekwetst worden. Ze vermijden moeilijke gesprekken, spannende keuzes, nieuwe relaties of grote dromen. Ze blijven liever op de plek die ze kennen.

Dat voelt veilig.

Toch zie ik in mijn praktijk dat juist daar vaak iets stilstaat.

Ik vergelijk het weleens met zwemmen.

Je kunt eindeloos boeken lezen over zwemtechnieken. Je kunt video's bekijken en precies uitleggen hoe een schoolslag werkt. Maar pas wanneer je het water instapt, ontdek je hoe het echt voelt. De eerste keer slik je misschien een slok water in. Je maakt wat onhandige bewegingen. Langzaam leert je lichaam wat geen enkel boek je had kunnen leren.

Zo werkt het leven volgens mij ook.

Sommige lessen kun je niet uitleggen.

Je moet ze ervaren.

Je leert grenzen aangeven door een keer te voelen hoe het is als iemand eroverheen gaat. Je leert vertrouwen nadat je hebt ervaren dat je een moeilijke periode kunt overleven. Je ontdekt hoeveel kracht je hebt wanneer het leven je uitdaagt.

Dat betekent niet dat pijn prettig is.

Dat is ze zelden.

Maar soms blijkt achteraf dat juist die ervaring je iets heeft geleerd wat je op geen enkele andere manier had kunnen ontdekken.

Ik geloof dat we als mensen vaak sterker zijn dan we zelf denken. Alleen komen we daar meestal pas achter wanneer het leven ons uitnodigt om een stukje los te laten.

Net zoals dat kind op de fiets.

Op het moment dat de ouder loslaat, voelt het even alsof alles onzeker wordt. Toch gebeurt er tegelijkertijd iets bijzonders. Het kind ontdekt dat het zelf kan sturen. Dat het evenwicht kan bewaren. Dat het vooruitkomt op eigen kracht.

Misschien is dat wel één van de mooiste lessen van het leven.

Dat iemand anders je een tijdje mag begeleiden. Dat iemand af en toe met je mee mag lopen. Dat je advies mag krijgen, liefde mag ontvangen en steun mag voelen.

Maar uiteindelijk komt er altijd een moment waarop je zelf moet gaan fietsen.

En misschien val je een keer.

Misschien zelfs twee keer.

Maar iedere keer dat je weer opstaat, groeit er iets wat niemand je kan geven.

Vertrouwen.

Niet het vertrouwen dat het leven altijd gemakkelijk zal zijn, maar het vertrouwen dat jij onderweg steeds opnieuw zult leren wat je nodig hebt.

Misschien is dat wel de grootste kracht van ervaren. Niet omdat iedere ervaring fijn is, maar omdat iedere ervaring iets in beweging zet. Net zoals een kind pas leert fietsen wanneer de voeten echt gaan trappen, leren wij pas leven wanneer we bereid zijn af en toe een beetje te wiebelen.

Misschien is het daarom mooi om jezelf vandaag eens af te vragen: Waar houd ik het zadel nog stevig vast? En waar mag ik mezelf, of misschien iemand van wie ik houd, voorzichtig de ruimte geven om zelf het evenwicht te vinden? Misschien ontdek je dan dat je al veel sterker bent dan je ooit had gedacht. 🤍