Dat is jouw probleem!

Als elfjarig meisje speelde ik met poppen, knutselde ik graag en las ik alles wat los en vast zat. Ik zat al in de brugklas. Een vroege leerling. Nieuwsgierig, leergierig en vooral nog heel erg kind. In die tijd had ik een leraar Nederlands.

Op een dag vroeg hij mij na de les te blijven. Ik dacht daar weinig van. Misschien had ik iets vergeten of wilde hij iets bespreken. Toen de deur van het lokaal dichtviel en hij zich naar mij omdraaide, voelde ik iets wat ik nog niet eerder had gevoeld. Onveiligheid.

Hij liep naar me toe en schoof een boek over tafel. Een boek dat ik van school had geleend.

"Ik moet je iets vertellen," zei hij. Vervolgens vertelde hij dat hij verliefd op mij was.

Ik weet nog hoe de tijd even stil leek te staan. Ik begreep niet wat ik hoorde. Zou deze volwassen man dit werkelijk tegen een meisje van elf zeggen? Maar hij deed het.

En vervolgens vertelde hij hoe dat gekomen was. In het boek dat ik had geleend was een velletje stickers terechtgekomen. Een van mijn knutselwerken had ik versierd met hartjes en een restant van dat stickervel was tussen de pagina's beland. Misschien als boekenlegger. Misschien per ongeluk. Volgens hem was dat de oorzaak. Ik zie het nog voor me. Hij kwam op een tafeltje zitten en boog zich naar voren. Zo dichtbij dat ik de slijmdraden in zijn mond zag bewegen wanneer hij sprak. "Daar moeten we iets mee doen," zei hij.

Ik sprong op. Ik rende naar de deur. En ergens onderweg riep ik iets wat achteraf gezien verrassend wijs was voor een meisje van elf: "Dat is jouw probleem."

Zo lang ik op die school zat heb ik daar anders naar gekeken. Ik voelde schuld. Schuld over dat stickervelletje.

Schuld omdat ik misschien iets verkeerd had gedaan. Schuld omdat een volwassene mij had verteld dat zijn gevoelens iets met mij te maken hadden. Toen ik uiteindelijk over de situatie sprak, voelde ik me zelfs de schuldige.

Ik voelde me onveilig door deze ervaring, ik kreeg ook het idee dat het door mij kwam. Pas veel later begreep ik hoe vreemd dat eigenlijk was.

Want een volwassen man is verantwoordelijk voor zijn eigen gevoelens.

Een volwassen man is verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag.

Een volwassen man is verantwoordelijk voor zijn eigen keuzes.

Die verantwoordelijkheid hoort niet bij een kind terecht te komen.

En toch gebeurt dat vaker dan we denken. Mensen schuiven verantwoordelijkheid soms ongemerkt door. Ze maken een ander verantwoordelijk voor hun boosheid, hun verlangens, hun verdriet of hun gedrag. Wanneer dat vaak genoeg gebeurt, ga je aan jezelf twijfelen. Je vraagt je af of jij iets verkeerd hebt gedaan. Of jij duidelijker had moeten zijn. Of jij anders had moeten reageren.

Dat is precies waarom ik dit verhaal vertel.

Omdat ik hoop dat je leert luisteren naar dat gevoel in je buik wanneer iets niet klopt.

Omdat ik hoop dat je leert herkennen wanneer iemand verantwoordelijkheid neerlegt waar die niet hoort.

Omdat ik hoop dat je begrijpt dat voor jezelf opkomen geen egoïsme is.

Het is zelfrespect.

Dat elfjarige meisje wist op dat moment iets wat ik pas jaren later volledig begreep.

Je hoeft niet verantwoordelijk te worden voor de keuzes van een ander.

Soms is de gezondste reactie die er bestaat:

"Dat is jouw probleem."