De angst aap

Iedereen heeft er een. Dat stemmetje dat op de meest onhandige momenten in je oor begint te fluisteren. "Je kunt het niet," zegt hij dan. Of: "Wat als het misgaat? Straks gebeurt er iets vreselijks en word je helemaal gek." We zijn zo gewend om te denken dat deze gedachten de absolute waarheid zijn. Maar wat als het in werkelijkheid gewoon een angstige aap is die, op een nogal lawaaierige manier, probeert om jou te beschermen?

Laatst zat er een cliënt in mijn praktijk die vastliep in haar werk. Ze wilde dolgraag een nieuwe stap zetten, maar elke keer als ze de beslissing wilde nemen, schoot ze in de stress. Haar angst-aap schreeuwde moord en brand. Het zorgde ervoor dat ze volledig blokkeerde. De aap had namelijk geleerd dat zij direct reageerde zodra hij lawaai maakte. Hij roept iets, zij schrikt, en hij krijgt de volledige aandacht. Zo begint het spel telkens opnieuw. Hoe meer ze vocht tegen die angst, hoe groter de aap werd.

Soms helpt het om simpelweg even helemaal niets te doen. Niet in discussie gaan met die gedachten, niet proberen te bewijzen dat het niet waar is, en er al helemaal niet tegen vechten. Samen hebben we geoefend om de angst er te laten zijn, zonder er direct naar te handelen. Gewoon waarnemen en erkennen: "Oh, daar is mijn angst-aap weer." En daarna rustig tóch doen wat je van plan was.

Toen ze een week later terugkeek op haar beslissing, ontdekte ze iets heel bijzonders. Ze was niet doodgegaan, de wereld was niet ingestort en iedereen leefde nog. Ze had het gewoon gedaan. Juist door die ervaring leert de aap iets nieuws. Hij verandert langzaam van een angst-aap in een hulp-aap.

De angst was niet ineens volledig verdwenen, toch was het een stuk lichter. Niet meer blind reageren op wat de angst-aap roept helpt!